Руская царква з самага пачатку была мітраполіяй, адной з правінцый Канстанцінопальскага патрыярхату. Па гэтай прычыне ў патрыярха былі акрэсленыя адміністрацыйныя і судовыя паўнамоцтвы. Меў ён выключнае права на інтэрпрэтацыю канонаў. Прадстаяцель Візантыйскай царквы благаславіў на мітрапаліцкі прастол. На практыцы прызначэнні на гэтую пасаду ў Х-ХІ стст. знаходзіліся ў кампетэнцыі патрыяршага сінода, які для зацвярджэння вылучаў трох кандыдатаў, адпавядаю[...]

У пасляваеннай савецкай беларускай гістарыяграфіі адлюстраванню гістарычнага мінулага мястэчак у 1920-я гады як спецыфічных полікультурных паселішчаў пашанцавала значна меней, чым гісторыі гарадоў, фабрык і г.д. Мястэчкі не цікавілі афіцыўную гістарыяграфію па розных прычынах, паколькі традыцыйная гаспадарка мястэчак не была паказчыкам сацыялістычных поспехаў у эканоміцы БССР, а яўрэйскасць многіх мястэчак ніякім чынам не пасавала для даследаванняў падчас [...]

У пасляваеннай Польшчы знаходзілася каля 150 тыс. грамадзян беларускай нацыянальнасці. Пераважную болынасць з іх складалі аўтахтонныя жыхары польска-беларускага памежжа, якія пражывалі ў Беластоцкім ваяводстве. Аднак пэўная колькасць польскіх беларусаў, якія паходзілі з Наваградчыны, Віленшчыныі Палесся, пасля заканчэння Другой сусветнай вайны аселі на тэрыторыі цэнтральных, паўночных і заходніх ваяводстваў Польшчы. Толькі ў апошнія гады з\'явіліся працы, [...]

Brześć, położony u ujścia Muchawca do Bugu, znajdował się na jednym z głównych europejskich szlaków komunikacyjnych. Gród, wzmiankowany po raz pierwszy w 1019 roku, był ważnym ośrodkiem życia politycznego, religijnego i gospodarczego. W ciągu XI-XVI wieku Brześć wielokrotnie zmieniał swoją przynależność państwową. Na przeciągu tego okresu ziemia brzeska należała do Rusi Kijowskiej, księstw ruskich, Księstwa Halicko-Wołyńskiego, Korony Polskiej, a od końca [...]

Пра ўзнікненне і значэнне Супрасльскага манастыра напісана шмат прац у польскай і іншых гістарыяграфіях. Манастыр у Супраслі займае асаблівае агультнапрызнанае месца ў гісторыі ўсходняй царквы, рэгіёна і культуры некалькіх славянскіх народаў. Гэты самы заходні праваслаўны манастыр у другой палове XVI ст. пераўтварыўся ў культурны цэнтр агульнаславянскага значэння. У XVI ст. манастыр у Супраслі быў найбуйнейшым манастырскім цэнтрам на землях Вялікага Княств[...]

Średniowieczne dzieje ziem białoruskich przed powstaniem Wielkiego Księstwa Litewskiego znane są wyłącznie w ujęciu sąsiadów przodków dzisiejszych Białorusinów. Niestety, nie zachowały się żadne źródła pisane, wytworzone przez mieszkańców ówczesnej Białorusi, które pozwoliłyby rozważać o ich świadomości historycznej w okresie przedlitewskim. Najdawniejszym zabytkiem latopisarstwa litewsko-ruskiego jest Latopisie wielkich książąt litewskich. Jego pierwsza c[...]

Jednym z najtrudniejszych problemów na drodze do ziem kresów wschodnich II Rzeczypospolitej było określenie zasad postępowania w kwestii wyznaniowej. Większość Białorusinów oraz Ukraińców z Wołynia było wyznawcami prawosławia. Około 200 tysięcy Białorusinów wyznawało katolicyzm, niemal 3 miliony Ukraińców należało do Kościoła greсkokatolickiego (unickiego). Wyznanie w przypadku Ukraińców grekokatolików było jednym z najważniejszych elementów tożsamości nar[...]

Pojawienie się wojsk polskich na ziemiach zamieszkałych przez Białorusinów wiosną 1919 r. wywołało nadzieje wśród części białoruskich elit oraz konflikt między ludnością i wszystkimi czynnikami reprezentującymi władzę polską. Powołany, jako tymczasowa administracja, Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich w rzeczywistości prowadził politykę bardziej odpowiadającą koncepcjom narodowych demokratów. Wynikało to w dużej mierze z konieczności uwzględniania nastrojów pan[...]

Wschodnie województwa Wielkiego Księstwa Litewskiego (połockie, witebskie i mścisławskie) należały w końcu XVI wieku do obszarów o zdecydowanej dominacji prawosławia nad wyznawcami innych wyznań chrześcijańskich. Katolicyzm ledwie zaczął się tam szerzyć za przyczyna nielicznych na razie fundacji królewskich i prywatnych (podejmowanych przede wszystkim z inicjatywy napływowej szlachty). Do najważniejszych centrów misjonarskiej działalności duchowieństwa kat[...]

„Opis ziem” (Descriptiones terrarum) odkrył i opublikował Marvin L. Colker1. „Opis” jest częścią tzw. Rękopisu Dublińskiego. Traktat w zamyśle poświęcono Tatarom, lecz zasadnicza część utworu albo się nie zachowała, albo w ogóle nie była napisana. Zachowany wstęp do traktatu przedstawia w zasadzie geografie Europy. Wspomina przy tym o istnieniu na północ i zachód od Norwegii wysp, z których jedna M. L. Colker zidentyfikował jako kontynent północnoamerykańs[...]