...Што ж такое паўночнае лета? Гэтае дзіўнае пытанне ўзнікла з адной гісторыі, пра якую я вам хачу расказаць. ... У жыцці, як і ў прыродзе, ёсць свае вясна, восень, зіма. Значыць, павінна быць і сваё лета. Тады лета — сярэдзіна ўсяго, сярэдзіна жыцця, яго росквіт і адначасова сталасць, паварот да задумлівай восені і самога сябе. Відаць, паўночнае лета — гэта час спыніцца, захоплена паглядзець на квітнеючае жыццё, на сябе, яшчэ поўнага сіл, і падумаць аб св[...]

Невялікая вёсачка Ліпкі быццам утапілася ў цемры позняга лістападаўскага вечара. Моцнага снегу яшчэ не было, а той, што паспеў пацерушыць, дадаў раздарожжа, што не высыхала пасля працяглых восенькіх дажджоў. Косцік Бузяк — дваццацішасцігадовы, хударлявы, але немалога росту мужчына, падняўшы каўнер бы не са свайго пляча караткаватай ватоўкі, ішоў шпаркім крокам, трымаючыся платоў, каб можна было ўхапіцца за штыкеціну, калі раптам паслізнецца на гразкай сцеж[...]

Над Цiхай Ланню — змрочная, ад веку бездаглядная пушча. Нiбы стары крумкач, распасцёрла яна магутныя чорныя крылы над задуменнай, лянiвай ракой, пад густым ценем сваiм надзейна схавала ад вока людскога нямала маленькiх азёр i гiблых балот. Азёры i балоты даўно зараслi непралазнымi трыснягамi, дрэвы вакол стаяць цесна, абраслi сiвым мохам, i снягi, занесеныя сюды злымi вятрамi, ляжаць аж да самага лета, вада ў рацэ плыве вольна, злосна варочаецца пад нiцым [...]

У яго жыцці былі розныя часіны. Быў час дзяцінства, калі паводле бацькоўскай волі вучыўся ў школе пінскіх піяраў, збіраўся стаць святаром. Быў час юнацтва, калі пасля смерці бацькі вярнуўся ў Сяхновічы, дапамагаў матулі па гаспадарцы. Быў час, калі вучыўся ў Варшаўскім кадэцкім корпусе — фартыфікацыі, а затым у Парыжы — маляванню. Быў час, калі зарабляў на жыццё хатнім настаўнікам, вучыў маляванню дачок гетмана Сасноўскага. Быў час кахання да Людвікі Сасно[...]

З уступным словам перад удзельнікамі «круглага стала» выступіў паэт, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь імя Янкі Купалы, галоўны рэдактар часопіса «Полымя» Мікалай Міхайлавіч Мятліцкі. У нас усталявалася добрая традыцыя абмяркоўваць самыя злабадзённыя праблемы сучаснасці з нашымі вядомымі навукоўцамі. Мы сабраліся сёння ў Інстытуце гісторыі, каб згадаць тое, што адбылося ў творчым жыцці часопіса «Полымя» за 85 год, апынуцца ў той атмасферы, у як[...]

Дзванарык нешта, відаць, падазраваў. І вока, і вуха меў спрактыкаваныя Ён, стары філёр, чуў крамолу за вярсту і не надта верыў у магчымасці цяперашняй польскай паліцыі: «Куды пшадоўніку супраць урадніка?» — часта казаў ён. Неблагі нюх (хоць з бацькам і не параўнаць) быў і ў яго сына Восіпа, які, як і Канстанты, таксама час ад часу, пад вечар, соўгаўся ля Галёнкавых вокан. Згледзеўшы яго, мужчыны бралі карты і рэзаліся ў «дурня» і пры гэтым гучна перамаўлял[...]

Лявон бачыў, як, азіраючыся, з хаты выйшаў сусед Грышка Латушка. Спыніўся на падворку і, ссунуўшы шапку на лоб, пашкроб патыліцу. Потым дастаў з кішэні скарынку і кінуў у рот. Сківіцы яго ў пастаянным руху — Грышка вечна нешта жуе. Як бы ад голаду ратуецца. Гэтую звычку пакінула, мусіць, бежанства, дваццаты год у Заволжы. Але і сам па сабе ён быў сквапны, зайздросны і ненажэрны. Нешта злое таілася ў самой яго натуры, у змрочных сховах душы. Жуючы, Грышка п[...]

Павел Алегавіч доўга хадзіў па горадзе. Жвавай хадой намагаўся суняць ліпучае, неадчэпнае раздражненне. Бачыцца, размаўляць і як-небудзь пераконваць брата ён не жадаў. Прынамсі, сягоння. Адвячоркам Багатку вынесла на мост. Унізе паблісквала шырачэзная стужка ракі. Ззаду, за высокім бетонным бардзюрам, тарахцелі і грукалі аўтамабілі. У небе не было ні воблачка. Чэрвеньскае сонца плавіла дарожнае пакрыццё, ад яго ішоў густы задушлівы пах. Павел Алегавіч налё[...]

Сёння, у якім куточку Міншчыны ні бываеш, нельга не звярнуць увагу на тое, як зладжана шчыруюць на яе палях людзі. І хаця надзвычай рана прыйшла вясна, хлебаробы паспелі да яе падрыхтавацца. Неяк днямі сустрэў сябра з Палесся, куды звычайна вясна прыходзіць тыдні на два раней, чым на Міншчыну. А ён і кажа: — Вось праехаў ад Турава да Мінска і, назіраючы за наваколлем, зрабіў выснову: Міншчына найбольш шчыруе на хлеб, паўсюль трактары, як мурашы, — аруць, с[...]

Лоўдач даўно далёка ад дому нікуды не ездзіў, а тут адразу — за мяжу. Расія цяпер — усё-такі замежжа, іншая дзяржава, хоць і суседка, хоць і звязана з Беларуссю інтэграцыйнымі дагаворамі. Ён ведаў, што ні пагранічнага, ні мытнага кантролю на мяжы дзвюх краін няма, а гэта галоўнае — не трэба будзе выварочваць чамаданы, запаўняць дэкларацыю. Калі разваліўся Савецкі Саюз, палітыкам хапіла мудрасці не адгарадзіць народы, якія сябравалі вякамі, памежнымі платам[...]