V Міжнародны кангрэс даследчыкаў Беларусі ў Коўне

V Міжнародны кангрэс даследчыкаў Беларусі ў Коўне


Каля чатырох сотняў даследчыкаў з Беларусі, Украіны, Польшчы, Літвы, Нямеччыны ды іншых краінаў сабраліся на пяты Міжнародны кангрэс даследчыкаў Беларусі.

Гэтае буйное навуковае мерапрыемства традыцыйна праходзіць у горадзе Коўна ў Літве.

Міжнародная і рэгіянальная бяспека – адна з асноўных тэмаў Кангрэса.

«Пагрозы бяспецы — гэта ня толькі пытанне вайны на Ўсходзе Украіны, але і канфлікт у Сірыі, ды хваля ўцекачоў ад розных канфліктаў у свеце, таму, вельмі важна абмяркоўваць тэму бяспекі ў шырокім коле даследчыкаў з усёй Цэнтральнай і Усходняй Еўропы», — мяркуе палітолаг, адзін з арганізатараў Кангрэсу, Андрэй Казакевіч.

— Свет цяпер узаемазалежны, тым больш, што Беларусь таксама мае пэўныя міжнародныя абавязкі і звязаная з Расеяй. І усё, што адбываецца ў стасунках напрыклад, паміж Расеяй і Захадам, паміж суседзямі Беларусі: Расеяй – Украінай, — усё гэта непасрэдным чынам уплывае на Беларусь, і на суседнія краіны таксама. Таму пытанне бяспекі — гэта тое, што тычыцца ўсяго рэгіёну. Гэта не можа быць вырашана нейкай адной краінай: аніводная краіна не можа абмежавацца нейкім каменным плотам і пачувацца бяспечнай.

***

Беларускае пытанне застаецца актуальным у Літве. Гэта выяўляецца ў грамадска-палітычнай сферы жыцця краіны, а таксама ў тым, што ўсё больш літоўскіх навукоўцаў і даследчыкаў звяртаюцца менавіта да праблемаў краіны-суседкі.

Кажа супрацоўнік Універсітэту імя Вітаўта Вялікага ў Коўне Тамаш Блашчак, які ўдзельнічае ў Міжнародным кангрэсе даследчыкаў Беларусі:

— З аднаго боку, гэта агульная гістарычная спадчына, з другога, — супольныя палітычныя праблемы, міжнародная сітуацыя, якая проста не дазваляе літоўскім даследчыкам не глядзець на Беларусь. З іншага боку, мне падаецца, што кангрэс ужо мае свой брэнд, сваю марку і ўсе ведаюць, што гэта найбольш цікавая навуковая імпрэза за ўвесь год.

Міжнародны кангрэс даследчыкаў Беларусі ў Коўне распачаўся з абмеркавання тэмаў, прысвечаных беларуска-нямецкім адносінам, а таксама некаторым падзеям, звязаным з Другой сусветнай вайной. У межах кангрэсу працуюць выставы-продажы, між іншым, выдавецтва «АРХЭ» і «Палітычнай сферы».

***

Ад гісторыі Вялікага Княства Літоўскага – да сучаснага стану міжнародных стасункаў ды эканамічнай палітыкі. Абсяг тэмаў Кангрэсу даследчыкаў Беларусі, які пачынаецца ў Коўне, надзвычай шырокі, а ўдзельнікі прыехалі з розных краінаў свету.

Яна Запольская сустрэлася з адным з арганізатараў гэтага буйнога навуковага мерапрыемства — Аляксеем Ластоўскім. Паводле яго, вызначыць галоўную тэму ўсяго кангрэсу даволі няпроста:

— У мінулым годзе, на IV Кангрэсе, галоўнай тэмай была сітуацыя ва Ўкраіне, а цяпер, рэчы неяк стабілізаваліся, няма такой зацыкленасці на Ўкраінскай сітуацыі і можна сказаць пра вяртанне да нормы. Ёсць нейкія іншыя тэмы, якія з’яўляюцца прыярытэтнымі, хоць, відавочна, ёсць адбітак украінскай сітуацыі на тым, як будуецца секцыя па міжнародных дачыненнях, дзе менавіта пытанне рэгіянальнай бяспекі становіцца асноўным.

Што да палітычнай секцыі, дык там сёлета паспрабавалі зрабіць адмысловую панэль, звязаную з масавымі акцыямі пратэсту ў рэгіёне краінаў Усходняй Еўропы, каб паглядзець, як становішча ў нашай краіне, дзе палітычныя пратэсты практычна зніклі, суадносіцца з трансфармацыямі, якія адбываюцца ў нашых суседзяў. Калі вяртацца да злабадзённых тэмаў, дык прыярытэты і тэматыка застаюцца стабільнымі: гісторыя ВКЛ, гісторыя ХХ стагоддзя.

Шмат літаратуразнаўства сёлета, і, нават, ёсць уражанне, што мы стварылі такую пляцоўку, дзе збіраюцца тыя, хто хоча абмеркаваць сапраўды актуальныя праблемы даследаванняў беларускай літаратуры. Ну, і зноў жа, традыцыйныя: гендэр і так далей, этнаграфія, даследаванні музеяў…

РР: Беларускія даследаванні ўсё ж такі тычацца больш Беларусі. Няма такога адчування, што з году ў год праграме даследаванняў непасрэдна звязаных з Беларуссю, а не такіх, дзе Беларусь неяк другасна праходзіць у тэме, становіцца менш?

— Мне падаецца, што тут мусіць быць прыярытэт, бо Кангрэс даследчыкаў Беларусі — гэта не абавязкова, каб даклад быў пра Беларусь. Нам заўжды цікава звязаць і параўнаць тое, што адбываецца ў краіне, з іншымі краінамі, суседзямі, з тым, што адбываецца ў рэгіёне, ці наогул з нейкімі міжнароднымі працэсамі. Калі мы будзем зацыклівацца выключна на нейкім самакапанні і глядзець толькі на тое, што адбываецца ў Беларусі, гэта звужэнне перспектывы. Калі мы збіраем вялікі кангрэс у замежнай краіне і ёсць магчымасць прыцягнуць мноства даследчыкаў, дык тады, якраз, праца ідзе на пашырэнне перспектывы, магчымасці параўнання і на тое, чаго, ў прынцыпе, нельга зрабіць на звычайных беларускіх канферэнцыях. У нас зусім іншы падыход.

Цалкам гутарку з Аляксеем Ластоўскім слухайце ў далучаным файле.

У межах Міжнароднага кангрэсу даследчыкаў Беларусі пройдзе шэраг прэзентацый, між іншым, новых выданняў у выдавецтве «АРХЭ» і «Беларускай аналітычнай майстэрні», а таксама круглыя сталы. У суботу ўвечары плануецца ўзнагароджанне аўтараў найлепшых навуковых публікацыяў за 2013-2014 гады.

Яна Запольская, Зміцер Косцін, Беларускае Радыё Рацыя, Коўна

Фота: Яна Запольская

Крыніца: Радыё Рацыя