Краўцэвіч Аляксандр

Нарадзіўся 13 верасня 1958 г. у вёсцы Лупачы Мастоўскага раёна на Гарадзеншчыне ў сям’і настаўніцы і селяніна. Пасля заканчэння васьмігодкі ў 1973 г. паступіў у Гарадзенскі тэхнікум фізічнай культуры, вучоба ў якім планавалася як першы этап падрыхтоўкі да кар’еры ваеннага марака. Аднак пасля заканчэння тэхнікума планы памяняліся. Дыплом з адзнакай дапамог паступіць на гістарычны факультэт Белдзяржуніверсітэту.

Пад час навучання ва ўніверсітэце (1976 – 1981 г.) сфармаваліся навуковыя інтарэсы – цікавасць да археалогіі і гісторыі сярэднявечнай Беларусі, а таксама грамадская пазіцыя, менавіта, удзел у працы на беларускае культурнае адраджэнне. І тое і другое адбывалася пад непасрэдным уплывам вядомага археолага і палітыка Алега Трусава, які стаў для студэнта з правінцыі настаўнікам у навуцы і жыцці. Дзякуючы Алегу Трусаву адбылося свядомае вяртанне да беларускай мовы і культуры пасля перапынку, выкліканага пераездам па заканчэнні вясковай беларускай школы ў русіфікаваны горад.

У час летніх вакацый выязджаў у складзе студэнцкага будаўнічага атрада на будаўніцтва 4-га калійнага заводу ў Салігорску (1978 г.), а пазней (1979, 1980 г.) на будову Байкала-Амурскай магістралі (Якуція). Ад 1980 г. пачаўся актыўны ўдзел у археалагічных экспедыцыях Беларускага Рэстаўрацыйна-праектнага інстытута (кіраўнік Алег Трусаў). Гэтыя экспедыцыі, якія цягнуліся па чатыры-пяць месяцаў ад вясны да восені, сталі для некалькіх сотняў студэнтаў розных беларускіх вучэльняў не толькі добрай археалагічнай практыкай, але адначасова школай беларускасці і месцам адпачынку ад савецкага таталітарызму і будзённай шэрасці канцавога перыяду брэжнеўскай эпохі.

Пасля заканчэння універсітэту ў 1981 г., дзякуючы дыплому з адзнакай, з’явілася магчымасць паступлення ў аспірантуру без неабходнага ў такіх выпадках двухгадовага працоўнага стажу. Навучанне ў аспірантуры (1981 1984 г.) Інстытута археалогіі АН СССР у Маскве стала выдатнай прафесыйнай школай, дзякуючы беспасрэдным кантактам з многімі вядомымі вучонымі: Леанідам Аляксеявым, Святланай Плятнёвай, Валянцінам Сядовым, Расціславам Разенфельдам, Даротай Беленькай. Падрыхтоўкай кандыдацкай дысертацыі “Гарады і замкі Беларускага Панямоння 14 – 17 стст. (планіроўка, культурны слой)” кіраваў акадэмік Барыс Рыбакоў (абарона адбылася ў тым жа Інстытуце ў сакавіку 1988 г.).

Пасля заканчэння аспірантуры пачалася праца: у Інстытуце гісторыі НАН Беларусі на пасадзе малодшага навуковага супрацоўніка аддзела археалогіі (1985 1987 г.), потым у Беларускім Рэстаўрацыйна-праектным інстытуце (начальнік аддзела архітэктурна-археалагічных даследаванняў, 1987 – 1990 г.), у архітэктурна-рэстаўрацыйным кааператыве “Арк” (загадчык аддзела археалогіі, 1991 – 1993 г.), на пасадзе намесніка Старшыні Дзяржаўнай інспекцыі аховы гісторыка-культурнай спадчыны (1993 г.), першага прарэктара Гарадзенскага дзяржуніверсітэту (1994 – 1995 г.). Увесь гэты час займаўся навуковай дзейнасцю, выдаў некалькі кнігаў.

У сакавіку 1995 г. па прычыне змены палітычнай сітуацыі ў краіне адыйшоў з пасады прарэктара і паступіў у дактарантуру БДУ (1995 – 1998 г.). У 1996 г. перарваў навучанне ў дактарантуры ў сувязі з навуковай стажыроўкай у Ягелонскім універсітэце ў Кракаве (люты 1996 – травень 1997 г., кіраўнік – прафесар Ежы Выразумскі). За час гэтай стажыроўкі быў падрыхтаваны асноўны тэкст доктарскай дысертацыі “Вялікае Княства Літоўскае ў другой палове 13 – пачатку 14 ст.: генезіс дзяржавы па пісьмовых і археалагічных крыніцах”. Абарона дысертацыі адбылася 4 снежня 1998 г. у Інстытуце гісторыі НАН Беларусі.

З 1999 г. пачаліся рэгулярныя выклады ў польскіх вышэйшых вучэльнях. У 2001 г. абраны Старшынёй выканкама Рады Беларускага Гістарычнага Таварыства. Ад 1998 г. распачаў і працягваю рэдагаваць выданне ў Гародні навуковага гістарычнага і краязнаўчага часопіса “Гістарычны Альманах”.

Ад лютага 2005 г. сябра Саюзу беларускіх пісьменнікаў.

Бібліяграфія асноўных прац:

  1. А.К. Майстар наш продак. Мінск: Народная асвета, 1990. 88 с.
  2. Краўцэвіч А.К. Гарады і замкі Беларускага Панямоння 14-18 стст.: Планіроўка, культурны слой. Мінск: Навука і тэхніка, 1991. 171 с.
  3. Краўцэвіч А.К., Якшук Г.М. Стары Мір. Мінск: Навука і тэхніка, 1993. 85 с.
  4. Краўцэвіч А.К. Тэўтонскі ордэн ад Ерусаліма да Грунвальда. Мінск: Навука і тэхніка, 1993. 46 с.
  5. Краўцэвіч А.К. Гродзенскі замак. Мінск: Юнацтва, 1993. 47 с.
  6. Здановіч Н.І., Краўцэвіч А.К., Трусаў А.А. Матэрыяльная культура Міра і Мірскага замка. Мінск: Навука і тэхніка, 1994. 152 с.
  7. Краўцэвіч А.К. Стварэнне Вялікага Княства Літоўскага. Мінск: Беларуская навука, 1998 208 с.
  8. Краўцэвіч А.К. Вялікі князь Вітаўт. Мінск: Юнацтва, 1998. 48 с.
  9. Краўцэвіч А.К. Стварэнне Вялікага Княства Літоўскага. 2-е выданне. Жэшаў, 2000. – 238 с.
  10. Krawcewicz Aleksander. Powstanie Wielkiego Księstwa Litewskiego. Białystok: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Białymstoku, 2003. – 191 s.
  11. Краўцэвіч А.К. Міндаўг-Mindauh: Пачатак гаспадарства: нарыс. Мінск: Мастацкая літаратура, 2005. – 163 с. іл.

Рэдагаванне:

Навуковы рэдактар:

  1. З глыбі вякоў. Наш край: Гіст.-культуралаг. зб. Вып. 1. Мн.: Навука і тэхніка, 1996 . 288 с., іл.
  2. З глыбі вякоў. Наш край: Гіст.-культуралаг. зб. Вып. 2. Навук. рэд. А.К.Краўцэвіч; Уклад. В.У.Шаблюк. Мн.: Беларуская навука, 1997. 240 с.: іл.
  3. Аляксееў Л.В. Гродна і помнікі Панямоння. Мн.: Беларуская навука, 1996. 191 с.: іл.

Рэдактар:

  1. Ярмонт Е. В тени замка Гедимина. Воспоминания детства. Гродно: КЛФ “Сталкер”, 1995. 176 с.: ил.
  2. Гістарычны Альманах: Навуковы гістарычны і краязнаўчы часопіс. 1998 – 2008. Т. 1 14.
  3. Biuletyn historii pogranicza. Białystok, 2000 2008. nr 1 8 – намеснік рэдактара.

Біяграфічныя звесткі змешчаныя:

  1. Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыклапедыя. Мн., 1993. С. 341.
  2. Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Мн., 1997. Т. 4. С. 254.
  3. Выкладчыкі Гродзенскага дзяржаўнага універсітэта імя Янкі Купалы. Гродна, 1999. С. 250.
  4. Пяткевіч А.М. Людзі культуры з Гарадзеншчыны. Гродна, 2000. С. 163.
  5. Вялікае Княства Літоўскае: Энцыклапедыя. Т. 2. Мн., БелЭн, 2006. С. 144.

 

Краўцэвіч Аляксандр :: Выданьні

Краўцэвіч Аляксандр, Загадкі беларускай гісторыі, 13.03.2017

Загадкі беларускай гісторыі

«Пагоня» працягласцю восем вякоў

Краўцэвіч Аляксандр

Падарожжы ў прасторы і ў часе гэта «Загадкі беларускай гісторыі». Аўтар і вядоўца праграмы –прафесар Аляксандр Краўцэвіч: «Я распавяду невядомую і малавядомую гісторыю Беларусі.Прадстаўлю яе навукова і з пункту гледжання беларускага нацыянальнага інтарэсу». Сімвал сярэднявечнай дзяржавы надалей застаецца актуальным ў XXI ст. Паводле некаторых звестак, герб Пагоня быў прыняты дзяржаўным у Вялікім Княстве Літоўскім пад канец ХІІІ ст. вялі... Болей »


Краўцэвіч Аляксандр, Загадкі беларускай гісторыі, 06.03.2017

Загадкі беларускай гісторыі

Чырвоны касцёл у Менску. Паўстагоддзя ў пашчы дракона

Краўцэвіч Аляксандр

Падарожжы ў прасторы і ў часе гэта «Загадкі беларускай гісторыі». Аўтар і вядоўца праграмы –прафесар Аляксандр Краўцэвіч: «Я распавяду невядомую і малавядомую гісторыю Беларусі.Прадстаўлю яе навукова і з пункту гледжання беларускага нацыянальнага інтарэсу». Як дысананс у песні – нетыповы будынак у ідэалагічна вывераным архітэктурным ансамблі плошчы Леніна ў Менску. Якім чынам удалося захаваць «Чырвоны касцёл» у сэрцы сталіцы Савецкай Бе... Болей »


Краўцэвіч Алесь, Спакон вякоў, 04.03.2017

Спакон вякоў

гістарычна-літаратурная праграма Алеся Краўцэвіча

Краўцэвіч Алесь

Спакон вякоў - цыклічная перадача Беларускага Радыё Рацыя. Літаратурны аповед пра самыя розныя падзеі мінулага Беларусі. Прэзентацыя беларускай гісторыі ў еўрапейскім кантэксце. Выяўленне адметнасцяў беларускай і рускай гісторыі. Невядомыя падзеі і забытыя асобы, набліжэнне да сваёй гісторыі. Аўтар перадачы - Аляксандр Краўцэвіч, вядомы беларускі гісторык, аўтар шэрагу кніг прысьвечаных гісторыі Вялікага княства Літоўскага. Слухайце так... Болей »


Краўцэвіч Аляксандр, Загадкі беларускай гісторыі, 03.03.2017

Загадкі беларускай гісторыі

Паміж Менкай і Нямігай

Краўцэвіч Аляксандр

Менск – сённяшняя сталіца Беларусі, у сярэднявеччы быў не самым значным горадам краіны, але і не апошнім. У XII ст. стаў цэнтрам моцнага ўдзельнага княства Полацкай зямлі, а ў часы Вялікага Княства Літоўскага ўваходзіў у шэраг найбуйнейшых гарадоў дзяржавы. Дарэчы, правільна казаць менавіта Менск, бо «Мінск» – спаланізаваная форма, перанятая расейскай акупацыйнай адміністрацыяй у канцы XVIII ст. Назва «Менск» была вернутая ў 20-я гады м... Болей »


Краўцэвіч Аляксандр, Загадкі беларускай гісторыі, 27.02.2017

Загадкі беларускай гісторыі

Нясвіж. Ідэальны горад Радзівілаў

Краўцэвіч Аляксандр

Воляю гаспадара-ўладальніка князя Радзівіла Нясвіж у XVI ст. быў спланаваны паводле італьянскай мадэлі як ідэальны горад, галоўным прынцыпам якога была сіметрыя. Нясвіжцы ўласнымі сіламі і з дапамогаю Радзівілаў збудавалі ратушу, насыпалі валы ды бастыёны, паставілі пяць брамаў. Адная з іх – Слуцкая – ацалела, сёння гэта музей. Нясвіж прываблівае турыстаў не толькі радзівілаўскім замкам, але і ўнікальнымі помнікамі архітэктуры, сярод як... Болей »


Краўцэвіч Алесь, Спакон вякоў, 25.02.2017

Спакон вякоў

гістарычна-літаратурная праграма Алеся Краўцэвіча

Краўцэвіч Алесь

Спакон вякоў - цыклічная перадача Беларускага Радыё Рацыя. Літаратурны аповед пра самыя розныя падзеі мінулага Беларусі. Прэзентацыя беларускай гісторыі ў еўрапейскім кантэксце. Выяўленне адметнасцяў беларускай і рускай гісторыі. Невядомыя падзеі і забытыя асобы, набліжэнне да сваёй гісторыі. Аўтар перадачы - Аляксандр Краўцэвіч, вядомы беларускі гісторык, аўтар шэрагу кніг прысьвечаных гісторыі Вялікага княства Літоўскага. Слухайце так... Болей »


Краўцэвіч Аляксандр, Загадкі беларускай гісторыі, 22.02.2017

Загадкі беларускай гісторыі

Слуцкая фартэцыя. Ад дзядзінца да цытадэлі

Краўцэвіч Аляксандр

Невялікі сярэднявечны горад з тыповым планаваннем і двума замкамі-дзядзінцамі ў XVII ст. ператварыўся ў сапраўдны горад-умацаванне. Галоўным пунктам яго абароны была слынная цытадэль, а сам Слуцк, аточаны ўмацаваннямі паводле старагаландскае бастыённае сістэмы, зрабіўся адною з самых непрыступных фартэцыяў Рэчы Паспалітай. Што засталося ад славутых слуцкіх замкаў? Ці жыве ў горадзе памяць пра іх? Ці можна аднавіць фартэцыі? <br /><cent... Болей »


Краўцэвіч Алесь, Спакон вякоў, 18.02.2017

Спакон вякоў

гістарычна-літаратурная праграма Алеся Краўцэвіча

Краўцэвіч Алесь

Спакон вякоў - цыклічная перадача Беларускага Радыё Рацыя. Літаратурны аповед пра самыя розныя падзеі мінулага Беларусі. Прэзентацыя беларускай гісторыі ў еўрапейскім кантэксце. Выяўленне адметнасцяў беларускай і рускай гісторыі. Невядомыя падзеі і забытыя асобы, набліжэнне да сваёй гісторыі. Аўтар перадачы - Аляксандр Краўцэвіч, вядомы беларускі гісторык, аўтар шэрагу кніг прысьвечаных гісторыі Вялікага княства Літоўскага. Слухайце так... Болей »


Краўцэвіч Аляксандр, Загадкі беларускай гісторыі, 13.02.2017

Загадкі беларускай гісторыі

Менск. Ад «Пляцу Волі» да «Плошчы Свабоды»

Краўцэвіч Аляксандр

Падарожжы ў прасторы і ў часе гэта «Загадкі беларускай гісторыі». Аўтар і вядоўца праграмы –прафесар Аляксандр Краўцэвіч: «Я распавяду невядомую і малавядомую гісторыю Беларусі.Прадстаўлю яе навукова і з пункту гледжання беларускага нацыянальнага інтарэсу». Адзін з галоўных цэнтраў старога Менску – пляц Волі – узнік у выніку прадуманай горадабудаўнічай акцыі XVI ст. Цягам двух стагоддзяў, да самога расейскага захопу ў 1793 годзе, вакол ... Болей »


Краўцэвіч Алесь, Спакон вякоў, 11.02.2017

Спакон вякоў

гістарычна-літаратурная праграма Алеся Краўцэвіча

Краўцэвіч Алесь

Спакон вякоў - цыклічная перадача Беларускага Радыё Рацыя. Літаратурны аповед пра самыя розныя падзеі мінулага Беларусі. Прэзентацыя беларускай гісторыі ў еўрапейскім кантэксце. Выяўленне адметнасцяў беларускай і рускай гісторыі. Невядомыя падзеі і забытыя асобы, набліжэнне да сваёй гісторыі. Аўтар перадачы - Аляксандр Краўцэвіч, вядомы беларускі гісторык, аўтар шэрагу кніг прысьвечаных гісторыі Вялікага княства Літоўскага. Слухайце так... Болей »


Першая   Папярэдняя   [1-42]   Наступная   Апошняя