Пацюпа Юрась

Нарадзіўся я, Юрась Пацюпа, 13 сакавіка 1965 году ў Полацку, калі бацькі былі студэнтамі Полацкага ляснога тэхнікуму — бацька прыехаў у гэты слаўны беларускі горад з Магілеўшчыны, з Касьцюковіцкага раёну, а маці — з Горадзеншчыны, зь Лідзкага. Усё маленства, як сябе помню, прайшло на Лідчыне, у дзеда ў Дамэйках — тыповай каталіцкай заходнебеларускай вёсцы, разьбітай на хутары. Жыцьцё на ўлоньні прыроды ў натуральным моўным асяроддзі стала найважнейшым чыньнікам маёй біяграфіі. Дагэтуль мая мова, у сваёй аснове — з Дамэек, пішучы вершы, я ўяўляю перш-наперш дамэйскую прыроду.

А вучыцца я пачаў у мястэчку Азёры, што ў Горадзенскім раёне, дзе на той час працавалі бацькі. Цьвёрды ж намер стаць паэтам зьявіўся ў 1982 годзе, разам зь першым каханьнем, калі радкі ўзьнікалі самыя сабою, і ў дзень пісалася па некалькі тэкстаў.

Пасьля школы, не паступіўшы ў унівэрсытэт, я вучыўся ў Лідзкай вучэльні на электрыка, потым — служыў у ракетных войсках на Ўкраіне. Пасля перамяніў пачатковы намер стаць гісторыкам і зьвязаў сваё жыцьцё з філялёгіяй.

Рабіць даводзілася на розных працах. Найцікавейшы досьвед меў, працуючы з 1988 па 1990 год у Бюро прапаганды мастацкай літаратуры пры СП БССР, а з 1990 па 1992 год — у музэі народнага дойлідзтва, што ў Строчыцах пад Менскам. З 1992 году да нядаўняга часу так ці йнакш абарачаўся ў Горадзенскім унівэрсытэце: загаднікам лябараторыі, асьпірантам катэдры беларускай культуры, а з 1996 па 2007 год — выкладнікам гэтай самай катэдры.

Цяпер – рэдактар у выдавецтве «Мастацкая літаратура».

Выдаў кнігу вершаў «Ноч» (1991), падрыхтаваў яшчэ дзьве кнігі паэзіі, кнігу крытычных артыкулаў, уклаў кнігу перакладаў паэзіі Івана Франка — усё гэта чакае свайго выдаўца. У 1997 годзе стаў ляўрэатам часопіса «Крыніца» за найлепшую паэтычную публікацыю году. Найбуйнейшыя навуковыя публікацыіі меў у часопісе «ARCHE»: «Страла Зэнона: Рытмалягічны трактат» (2004) і «Крывіцкі лексыкон: Слоўнік-дэтэктыў» (2007). Сябра беларускага Пэн-цэнтру й Саюзу пісьменьнікаў (старога).

 

Пацюпа Юрась :: Выданьні

ARCHE, 05(39)2005

ARCHE

аналітыка • крытыка • эсэістыка • гісторыя • літаратура • палеміка • рэцэнзіі

05(39)2005

У гэтым нумары: Пяць позіркаў на Гарбачова (Аляксандр Фядута, Аляксандр Грыцанаў, Валянцін Акудовіч, Эрык Гобсбаўм, Чэслаў Чабану), гутарка з Генадзем Бураўкіным "Я не магу ня быць у апазыцыі да такой улады", "Сымон Якавюк: адраджэнец, спэкулянт, манархіст і савецкі дывэрсант" (Андрэй Вашкевіч, Дзяніс Нарэль) і інш. Сярод аўтараў нумара — Тарас Кузё, Мікола Кацук, Юры Чавусаў, Юры Пацюпа, Віктар Жыбуль, Аляксей Бацюкоў, Андрэй Ягораў, Я... Болей »


ARCHE, 05(34)2004

ARCHE

аналітыка • крытыка • эсэістыка • гісторыя • літаратура • палеміка • рэцэнзіі

05(34)2004

Тэма нумара "Канец пераходнага пэрыяду" была навеяная рэфэрэндумам 2004, які адкрыў шлях да пажыцьцёвага прэзыдэнцтва А.Лукашэнкі, зьняўшы абмежаваньні па тэрмінах. Выпуск выйшаў пасьля таго, як часопісу было адмоўлена ў распаўсюджаньні праз аіфцыйныя кіёскі і кнігарні, таму ён пачынаецца з прадмовы "Шукайце нас у падпольлі". У нумары: аналітычныя артыкулы "Як Лукашэнка апраўдвае рэферэндум і свой рэжым", "Межы бюракратычнага аўтарытары... Болей »


ARCHE, 04(33)2004

ARCHE

аналітыка • крытыка • эсэістыка • гісторыя • літаратура • палеміка • рэцэнзіі

04(33)2004

Нумар прысьвечаны падвядзеньню вынікаў першай дзесяцігодкі Лукашэнкавага кіраваньня. "Каб ажыцьцявіць такую экспэртызу (менавіта экспэртызу, а не канчатковы прысуд), «бацьку» давялося паставіць у цэнтар шырокага абмеркаваньня і зацікаўленага дыялёгу" (з прадмовы да нумара). У выпуску: апытаньні "Чаму я галасаваў «за» Аляксандра Лукашэнку (ці «супраць»)?" і "Ці зьмянілася Вашае стаўленьне да Лукашэнкі за 10 гадоў?". Сярод аўтараў нумара ... Болей »


ARCHE, 03(32)2004

ARCHE

аналітыка • крытыка • эсэістыка • гісторыя • літаратура • палеміка • рэцэнзіі

03(32)2004

Тэма нумара — Полацак. Яго цэнтральная — паэтычная анталёгія "Полацак і палачане ў беларускай паэзіі ХХ стагодзьдзя". Таксама сярод аўтараў нумару — Алег Латышонак "Доўгае вяртаньне ў Полацак", Вітаўт Кіпель "Полацак у фармаваньні беларускага нацыянальнага сьветагляду", Сяргей Шыдлоўскі "Зьбіраньне Полацку ", Янка Брыль "Чатыры сустрэчы з Сафіяй", гутарка з Уладзімерам Арловым "Ленін ня раз бываў у Полацку…" і інш. Апрача гэтага, публік... Болей »


ARCHE, 03(26)2003

ARCHE

аналітыка • крытыка • эсэістыка • гісторыя • літаратура • палеміка • рэцэнзіі

03(26)2003

Тэма нумару: Pax americana. У нумары: артыкулы Аляксандра Батуры, Нормана Мэйлера, Руслана Хестанава, Міхаэля Фройнда, Аліны Бельскай, Веры Рыч, Юрася Ліхтаровіча. Таксама ў нумары публікуюцца: вынікі апытаньня "ARCHE" "Ці добра ўчынілі адраджэнцы канца 80-х, зрабіўшы выбар на карысьць “тарашкевіцы”?"; стэнаграма круглага стала "Новы паліталягічны часопіс"; лірыка Юрася Пацюпы, Гюнтэра Граса і Альгерда Сташэвіча; дзёньнік Вячаслава Ада... Болей »


ARCHE, 02(22)2002

ARCHE

аналітыка • крытыка • эсэістыка • гісторыя • літаратура • палеміка • рэцэнзіі

02(22)2002

Тэма нумару: Нашы дзеткі. У выданні публікаюцца згадкі пра дзяцінства (Зінаіда Бандарэнка, Ігар Марачкін, Юлія Дранчук, Уладзімір Цэсьлер і г.д.), аповеды пра дзяцінства (Аляксей Бацюкоў, Севярын Квяткоўскі, Ева Вежнавец, Леанід Галубовіч і інш.), гутарка са Зьміцерам Саўкам "Выхаваньне — гэта ня толькі мова", зацемкі Адама Глобуса "Дачка", а таксама "Алесіны прыгоды ў дзівоснай краіне" Люіса Керала і інш. Болей »


ARCHE, 06(20)2001

ARCHE

06(20)2001

У гэтым нумары: "Беларускі “эканамічны цуд” 90-х: уява або рэальнасьць?" Аляксандра Гатоўскага, "Грамадзянін Крынак" (гутарка Сямёна Букчына з Сакратам Яновічам), "Чырвоныя зь зялёным i чырвоныя зь белым. Агляд літаратурных часопісаў 2001 году Данілы Жукоўскага, агляды і рэцэнзіі Юрыя Пацюпы, Леаніда Галубовіча, Валера Пазьнякова, Уладзіміра Агіевіча і інш. Болей »


ARCHE, 01(15)2001

ARCHE

аналітыка • крытыка • эсэістыка • гісторыя • літаратура • палеміка • рэцэнзіі

01(15)2001

У гэтым нумары: крытычны артыкул Юрася Лаўрыка "Найбольшае інтэлектуальнае ашуканства" (аглядаеецца выданне Алена Яскевіч. Абранне вечнасці: універсалізм традыцыі і гістарызм сучаснасці. — Менск: Мастацкая літаратура, 1999), аналітычныя артыкулы Валера Булгакава "Ідэалёгія лукашэнкаўскага рэжыму" і Збігнева Бжазіньскага "Жыцьцё з новай Эўропай", проза Юрыя Андруховіча (Час і месца, альбо Мая апошняя тэрыторыя) і інш. Болей »


Дзеяслоў, 58

Дзеяслоў

Літаратурна-мастацкі часопіс

58

Новыя выданні на кніжных паліцах «Дзеяслова». Абламейка Сяргей, Палац з акном у восень Аўчыннікава Ганна, Кропля бурштыну. Вершы Ахроменка Уладзіслаў, Як артысты “Харошак” танчылі для сына белагвардзейскага палкоўніка. З нізкі “Тэрпсіхора. Муза танцаў” Басалай Валянціна, Блакітны каптанік у карунках Безмацерных Кацярына, “Я буду малявац ь так, як хачу!” Гутарка з Глебам і Веранікай Герасімавымі Бычкова Ядзв... Болей »


Дзеяслоў, 52

Дзеяслоў

Літаратурна-мастацкі часопіс

52

“Не ўратуе і тое, што лечыць заўсёды?..”. Гутарка Андрэя Масквіна з Сяргеем Законнікавым Баторын Фелікс, Калі баліць, значыць жывеш. Вершы Безмацерных Кацярына, “Мастацтва – не пустазелле , а жыта ”. Гутарка Кацярыны Безмацерных з мастакамі Таццянай Радзівілка і Канстанцінам Селіханавым Вярцейка Алесь, Рэха чорна-белых сноў. Вершы Галубовіч Леанід, “Мы адкуем сябе ў агні паразы”. Нататкі пра кнігу паэзіі Славаміра Ад... Болей »