Гэты горад немагчыма не любіць. Яго мілуюць і самі шляхетныя гарадзенцы і добрыя госці. Ён ніколі не быў афіцыйнай сталіцай, але, як і Наваградак, па праву лічыцца каралеўскім горадам Беларусі. У сярэднявеччы вялікія князі і каралі імкнуліся сюды, на высокі бераг магутнага Нёмана, у горад, аточаны бясконцымі пушчамі, дзе ладзіліся небывала багатыя паляванні. Тут паўсталі ажно два каралеўскія замкі. Стары — на Замкавай гары — меў шмат выбітных уладароў: Усеваладка, якому ў жонкі аддаў сваю дачку'прыгажуню сам Уладзімір Манамах з Кіева, князя Давыда, славутага ваяра, які здолеў цягам чвэрці стагоддзя паспяхова бараніць вольнасць гэтага краю ад крыжацкай навалы, славутага пераможцу Грунвальда Вітаўта Вялікага, які пачынаў свой бліскучы жыццёвы шлях як “Rex Grodnensis” (князь гарадзенскі), караля Стэфана Баторыя, які так палюбіў Гародню, што загадаў пабудаваць тут сабе рэнесансны замак і маўзалей — новы мураваны фарны касцёл, бо горад мілы быў яму “не толькі для часовага побыту, але і для спачынку вечнага”.

Каралеўскі палац, які часцей мянуюць Новым замкам, цэлае стагоддзе прымаў паслоў Сейму Рэчы Паспалітай. Тут адбылося і сумнавядомае “Нямое паседжанне”, дзе дэпутаты тагачаснага парламента ўпартым маўчаннем пратэставалі супраць ліквідацыі іх дзяржавы — Рэчы Паспалітай. (А. Мілінкевіч, Горад, які немагчыма не любіць)